Menu

Zasuwy wodociągowe

Zasuwy wodociągowe służą do odcinania przepływu wody w sieci. Montowane są na każdym odgałęzieniu sieci, bezpośrednio za punktem rozgałęzienia, jak też na przyłączach wodociągowych do budynku, lub przed armaturą sieciową (hydranty). 

 

Rodzaje zasuw wodociągowych

Zasuwy wykonywane są w połączeniach kielichowych i kołnierzowych oraz gwintowych. Pierwsze rozwiązanie produkowane jest z reguły dla rurociągów o średnicy do 500mm, zasuwy kołnierzowe występują dla wszystkich średnic. 

 

siecwo147.jpgsiecwo148.jpg

Fot. Zasuwy wodociągowe kielichowa i kołnierzowa do średnicy rurociągu 80mm.

 

siecwo154.jpgsiecwo155.jpg

Rys. Zasuwa  kołnierzowa do rur PE (JAFAR). Ozn. 1-korpus, 2-pokrywa, 3-trzepień, 4-korek uszczelniający, 5-pierścień zabezpieczający, 6-uszczelka, 7-nakrętka trzpienia, 8-klin, 9-uszczelka pokrywy, 10-kołnierz widlasty, 11-pierścień, 12-pierścień Forsheda, 13-0-ring, 14-rura PE, 15, 16 - śruba z zaślepką

 

Zasuwy kołnierzowe do rur PE posiadają generalnie uszczelnienie kielichowe z uszczelką z dodatkowym utrzymaniem rury w złączu za pomocą kołnierza widlastego dociskanego śrubami. Stosowane są do montażu podziemnego na rurach PE.

 

Na przyłączach wodociągowych do budynku stosowane są też zasuwy w połączeniach gwintowych. Gwint ten może być obustronnie wewnętrzny GW/GW lub wewnętrzny i zewnętrzny GW/GZ.

siecwo149.jpgsiecwo150.jpg

Fot. Zasuwy w połączeniach gwintowych.

siecwo151.jpgZasuwy dla średnic do 500 mm produkowane są bez odciążenia, powyżej też średnicy zalecane są zasuwy z odciążeniem, a powyżej średnicy 800m odciążenie jest wymagane. Zasuwy wykonywane są z żeliwa sferoidalnego zabezpieczonego antykorozyjnie żywicą epoksydową. Trzpień zasuwy wykonywany jest ze stali nierdzewnej.

 

Fot. Po lewej - zasuwa z bypassem (obejściem)

 

Odciążenie, inaczej obejście lub bypass, łączy obie strony zamknięcia zasuwy przewodem o mniejszej średnicy, na którym umieszczona jest druga zasuwa. Jej otwarcie wyrównuje ciśnienia z obu stron zamknięcia głównego, tym samym zmniejsza siłę niezbędną do otwarcia zasuwy głównej.

 

Generalnie ze względu na sposób otwierania i zamykania zasuw dzieli sie je na:

- zasuwy ręcznie

- zasuwy z napędem

 

Z uwagi na miejsce montażu na:

- zasuwy podziemne

- zasuwy nadziemne

 

Ze względu na dopuszczalne ciśnienie pracy zasuwy można dalej dzielić na PN10, PN16 i PN25bar.

 

siecwo152.jpg  siecwo153.jpg

Fot. Zasuwy z napędem

 

Zasady montażu zasuw

Przy rozmieszczaniu zasuw w sieci wodociągowej należy kierować się następującymi zasadami:
- należy brać pod uwagę cały układ sieci, z uwzględnieniem sąsiednich odcinków i węzłów,
- najpierw rozmieszczane są zasuwy na węzłach, następnie między węzłami,
- rurociąg o średnicy mniejszej powinien być oddzielony zasuwą od rurociągu o średnicy większej,

- rurociąg rozdzielczy powinien być oddzielony zasuwą od rurociągu głównego,
- ze względów pożarowych zasuwy należy rozmieszczać w taki sposób, żeby do wyłączenia jednego odcinka sieci wodociągowej nie trzeba było zamykać więcej niż pięciu zasuw, z tym że na wyłączonym odcinku nie powinno być więcej hydrantów niż cztery,
- zasuwy na rurociągach rozdzielczych powinny być rozmieszczone w odstępach 200–400 m,
- zasuwy na rurociągach magistralnych powinny być rozmieszczone w odstępach 500–700 m.

 

Zasuwy kielichowe stosowane są do montażu podziemnego. Kołnierzowe nie mogą być mocowane bezpośrednio w ziemi, z uwagi na korozję śrub. Można je mocować nad ziemią lub w specjalnych studzienkach i komorach roboczych. Zasuwy należy montować w pozycji pionowej lub (jeśli dopuszcza producent) w pozycji poziomej (położonej). Zabrania sie montażu zasuw w pozycji odwróconej.

siecwo156.jpg

Rys. Montaż zasuwy kołnierzowej. Ozn. 1.-zasuwa, 2.-nakrętka, 3.-uszczelka, 4.-kołnierz rurociągu, 5.-podkładka, 6.-śruba montażowa

 

Montaż w ziemisiecwo31.gif

Montaż zasuw pod ziemią, bezpośrednio w wykopie wymaga wyprowadzenia trzpienia do poziomu gruntu.   Używa się do tego celu dodatkowych elementów dystansowych sztywnych. Cała kolumna zabezpieczona jest kapturem ochronnym

 

Rys (obok) Schemat zabudowy zasuwy w gruncie. 1-skrzynka uliczna, 2- kaptur ochronny, 3- główka do klucza nasadowego, 4-sprzegiełko, 5-drążek przedłużający trzpień zasuwy, 6-zasuwa żeliwna

 

Głębokość ułożenia zasuwy wynika z głębokości ułożenia wodociągu. Żeliwny korpus zgodnie z przepisami powinien być oparty na bloku betonowym. W praktyce większość monterów używa do tego celu cegieł, lub bloczków betonowych. Górna cześć przedłużonego trzpienia schowana jest w skrzynce ulicznej i dostępna dla służb MPWiK. Otwieranie i zamykanie zasuwy wymaga użycia klucza nasadowego. Skrzynki zwykle są żeliwne z napisem woda, ale możemy tez kupić na rynku skrzynki z tworzywa sztucznego. W obu przypadkach osadzenie skrzynki odbywa się na płytach podkładowych. W przypadku skrzynek żeliwnych jest to płyta betonowa, w przypadku tworzywowych - płyta z tworzywa sztucznego.

Zasuwa musi być opisana na najbliższym dostępnym elemencie terenu (ściana budynku, słupek, ogrodzenie). Na tabliczce informacyjnej podaje się jej numer ewidencyjny, średnicę i odległość od tabliczki.

siecwo32.gifsiecwo157.jpg

 

 

 

Rys. Po lewej skrzynka uliczna żeliwna w przekroju i widoku z góry, po prawej - skrzyna uliczna tworzywowa firmy HAWLE teleskopowa z regulowaną wysokością.

 

Skrzynki tworzywowe mają wystarczającą wytrzymałość mechaniczną na obciążenie. Montowane są najczęściej w ciągach pieszych, stąd ich nośność nie musi być przesadnie duża. W odróżnieniu do modeli żeliwnych, mosiecwo158.jpgżemy tutaj znaleźć także konstrukcje teleskopowe z możliwością  szybkiego dopasowania do istniejącej lub nowej nawierzchni.

 

Warto jeszcze zwrócić uwagę na montaż przejściówki pomiędzy adapterem zasuwy, a nasadą kolumny. Element ten nie może się rozłączyć w wyniku otwierania i zamykania zasuwy, dlatego ma specyficzny sposób blokady. Dokładne zasady są zawsze opisane w DTR. Poniżej przedstawiam jedno z nich wykorzystywane przez firmę HAWLE w postaci zawleczki. Kolejne rysunki omawiają zasady montażu.

 

Rys. Poniżej - instrukcja montażu wrzeciona zasuwy.(HAWLE)

siecwo159.jpg

 

Inne zalecenia.

Zasuwę należy eksploatować zgodnie z wymaganiami dotyczącymi armatury odcinającej tzn. w pozycji
„całkowicie otwarty” lub „całkowicie zamknięty”. Pozostawienie zasuwy w pozycji niepełnego otwarcia może spowodować uszkodzeni
e uszczelnienia. Celem zapewnienia pełnej sprawności eksploatacyjnej, zaleca się zasuwy okresowo (raz do roku) przesterować (od pełnego otwarcia do pełnego zamknięcia). 

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});